روزنامه هدف و اقتصاد مورخ 7/6/1385

گفتاری بر تحولات تجارت مدرن در کشور

تجهیز ابزارهای مدرن تجارت در آستانه پیوستن به سازمان تجارت جهانی(WTO) ، آشنایی با روش های نوین تجارت و بانکداری و به کار بردن آن و سرمایه گذاری مناسب بر روی اطلاعات و فناوری اطلاعات شاید ایران را تا حدودی از گزند تاثرات جهانی شدن برهاند.

در ادوار گذشته و با هدف صنعتی کردن ایران به جای مکانیزاسیون کردن کشاورزی سنتی ، مونتاژ اتومبیل و لوازم خانگی را برنامه قرار دادند. اما مشکلات آن صنعتی شدن همچنان پابرجاست و با پیوستن به سازمان تجارت جهانی نمود بیشتری نیز پیدا خواهد کرد.

آنچنان که موضوع فعلی ، تفکر تجاری ایران در این مرحله به نظر خواهد رسید. صرف این که استفاده از روش های قدیمی تجارت و رویگردانی از تجارت مدرن می تواند باعث بن بست تجارت ایران در جهان شهر آینده گردد؟ شکل نوین تجارت جهانی و ملی ایران به چه سمتی پیش خواهد رفت؟

برای یک تجارت، موفقیت و کامیابی در آینده در گرو این است که تمایل داشته باشیم به مشتریان از طریق کانالهای انتخابی خودشان سرویس دهیم. هم اینک تجارت جهانی ، تعداد زیادی مشتری و حجم مذاکرات بسیار بالایی دارد. بالا رفتن شعور مشتری از ویژگیهای بازار جدید است. موفق ترین شرکتها ، شرکتهایی هستند که تجارت الکترونیک را مرکز ثقل فروش و بازاریابی محصولات خود کرده اند.

به عنوان مثال مدیرعامل شرکت LFC که یک شرکت مدیریت سرمایه در بوستون می باشد ، اهداف اصلی شرکت را چنین بیان می کند: " در این دهه اینترنت می تواند به صورت مهمترین زمینه توسعه در عرصه خدمات مالی جلوه گر شود. شرکت ما خواهد کوشید تا اینترنت را با ساختار تجاری فعلی اش یکپارچه کند."

Charles Schwad بزرگترین کارگزار سهام و اوراق بهادار در ایالات متحده نیز تجارت از طریق وب را در سال 1996 میلادی آغاز کرد و توانست امکانات بسیار زیادتری را به مشتریان خود ارائه دهد.

تجارت الکترونیک کاهش سرمایه اولیه مورد نیاز و ارزش افزوده قابل توجهی را برای سرمایه گذار بوجود آورده است. مدیریت هزینه ها شامل پایین آوردن هزینه مذاکرات فروش ، بازاریابی آسان تر ، استفاده از صورت حساب الکترونیکی که همه آنها رضایتمندی مشتری را بدنبال دارد ، در این تجارت به خوبی رعایت شده است. از همه مهمتر احترام به شعور مشتری و جلب رضایت وی به وضوح به چشم می خورد. بسیاری از کشورهای جهان در این پروسه تکنولوژیک ، برنامه های استراتژیک خود را پایه گذاری کرده اند. ایالات متحده آمریکا در سالهای گذشته و مالزی و چند کشور آسیایی جنوب شرقی هم اینک مثالهای این دیدگاه استراتژیک می باشند.

در حالی که گفتگوهای سازمان تجارت جهانی با ایران به زودی آغاز خواهد شد ، اما همچنان تجارت الکترونیک ، این تقاضای جدید کشوری با مشکلات زیادی روبروست. نبود مدیریت کلان ، فقدان سیاستهای نظارتی و امنیتی و سوء استفاده گروههای خاص به دلیل نبود قوانین و مقررات از این پدیده از بزرگترین مشکلات این تجارت می باشد. نیروی انسانی آموزش ندیده ، نبود زیرساختهای مالی ، گمرکی ، مالیاتی و پستی و ... موارد بسیار مهمی می باشد که این تجارت را با خطر مواجه ساخته است. هم اینک که جهانی شدن با سرعت زیادی پیش میرود نه می توان با آن مبارزه کرد و نه می توان در آن حل شد. شناخت آسیبهای این حرکت از هر پدیده ای مهمتر است.

در یک مثال ساده شرکت های هرمی که بر اساس پول گردانی و آدم یابی به تجارت مشغول بودند به عنوان یک فرصت جهت حل چالش می تواند مبنا قرار گیرد. با این که مبارزه سخت با این گروه ها آغاز شد، ولی هنوز کشور نتوانسته به طور کامل جلوی این گروه ها را بگیرد. به نظر می رسد هم اینک اهمیت مبارزه نرم افزاری بیشتر خود را نشان می دهد. اینگونه شرکتها در ابتدا تقریبا در تمامی کشورها وجود داشته ، ولی بعد از مدتی به کنترل در آمده است.

ایجاد قوانین و مقررات کامل و همسو با تکنولوژی تجارت روز دنیا، ایجاد سیاست های نظارتی و امنیتی جهت حفاظت ، جلوگیری ، پیشگیری و پیگیری داده ها و اطلاعات ، مدیریت واحد اینترنت ، اشاعه تجارت الکترونیک سالم ، فرهنگ سازی و توجه به زیر ساختها می تواند به شکل موثر به این موضوع خاتمه دهد. حمایت از شرکتها و موسسات داخلی که در زمینه فروش ، تجارت و نتورک کالا و خدمات مشغول به کار هستند نیز از دیگر راههای از بین بردن تجارت ناسالم می باشد.

به عنوان مثال بانك پارسيان در زمينه خدمات مالي مخصوصاً پرداخت الكترونيك در رديف عملكردهاي قابل ذكر مي‌باشد . اين بانك با احترام به مشتري و استفاده از تكنولوژي روز نه تنها سود خود را افزايش مي‌دهد بلكه مشتري‌هاي خويش را نيز راضي كرده و البته افزايش نيز داده است . (اخذ درصد قابل توجه در عمليات ATM)

در اينجا مي‌توان با يك ارفاق به دولت و مؤسسات بزرگ دولتي حق داد كه به نوعي در وفق دادن خود با فناوري جديد از رقيبان كوچك و خصوصي خود عقب بماند ! علت آن هزينه‌هاي بالا و ساختار بوروكراتيك مجموعه مي‌باشد .

در بیشتر کشورهای دنیا نیز ابتدا شرکتهای خصوصی در زمینه تجارت و بانکداری الکترونیک پیشگام بوده و هستند. تمامی این موسسات روش های مختلفی را جهت فروش کالا و خدمات و بازاریابی آن بکار برده اند. همکاری خدمات و محصولات جانبی رایگان از جمله این موارد می باشد.

در ایران مثال خوب شرکت وست ویژن اینترنشنال می باشد که هدف خود را رضایت مندی و امنیت فکری و مالی مشتری خود می داند. این شرکت همچون بسیاری از مراکز دیگر دنیا بازاریابی شبکه ای را ابزار گسترش تجارت الکترونیک خود کرده است. انتخاب وارث ، امکان فسخ Cancelation ، امکان انتقال حسابهای مالی به گروه‌هاي ديگر جهت نيل به اين هدف در اين شركت مورد تأكيد قرار گرفته است .

در یک ابتکار جالب مدیران این شرکت توانسته اند بزرگترین مرکز تسهیلات کشور را نیز به وجود آورند. به طوری که هر عضو می تواند در شهر محل سکونت خود با استفاده از وب ، کلیه مراکز مورد نیاز خود را پیدا کرده ، میزان تخفیف در صورت استفاده از خدمات آنجا را به دست آورده و آن مرکز را که می تواند به عنوان مثال مرکز پزشکی ، رستوران و یا مراکز خرید لباس و کالا باشد ، مورد استفاده قرار دهد.

در هر صورت کندی حرکت دولت به سمت دولت الکترونیک نمی تواند توجیهی در عدم مدیریت متمرکز در اینترنت ایران باشد. چرا که باعث هرج و مرج شده و منجر به عقب افتادن شرکتها وموسسات داخلی از تجارت الکترونیک و نتورک ، بانکداری الکترونیکی و ضربه خوردن به صنعت IT شود.